Ήθη – Έθιμα – Λαογραφία

Ήθη & έθιμα
Οι Πόντιοι χαρακτηρίζονται από τα έντονα στοιχεία παράδοσης και εθίμων που μετέφεραν από την πατρίδα τους. Οι χοροί, η ποντιακή διάλεκτος και κάποια από τα έθιμα διατηρούνται μέχρι και σήμερα.

Σήμερα, σε ορισμένες περιοχές της Τουρκίας, ιδιαίτερα στις περιοχές Τόνγιας και Όφεως, ομιλείται ακόμη η ποντιακή διάλεκτος (αποκαλούμενη, στα τουρκικά, rumca, δηλ. ρωμαίικα) και χορεύονται οι ποντιακοί χοροί (αποκαλούμενοι, στα τουρκικά, horon, δηλ. χορός) από μουσουλμάνους Ποντίους, απογόνους των εξισλαμισμένων Ποντίων οι οποίοι είχαν εξαιρεθεί, λόγω θρησκεύματος, από την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923.

Πανδημία (ο Γουρζουλάς) και η αντιμετώπισή της στον Πόντο

Με αφορμή την παγκόσμια πανδημία  του κορωνοϊού που ενέσκηψε σε όλες τις χώρες του κόσμου, είναι ενδιαφέρον να προσεγγίσουμε  αντίστοιχη εμπειρία, που έζησαν οι πρόγονοί μας  στη δεκαετία του 1840 στην ιστορική μας πατρίδα, τον Πόντο.…

Ο Ποντιακής καταγωγής Αλέξανδρος Υψηλάντης

Ο Ποντιακής καταγωγής Αλέξανδρος Υψηλάντης, Στρατηγός του Τσαρικού στρατού, Αρχηγός της Φιλικής Εταιρίας και πολιτικός αρχηγός της Επαναστάσεως του 1821. Υπήρξε από τις πιο τραγικές και συνάμα ιερές μορφές του αγώνα Η καταγωγή της…

Τσιριχτά

Τα Ποντιακά τσιριχτά θα μπορούσαμε να τα παρομοιάσουμε με τους φημισμένους λουκουμάδες. Με τη διαφορά ότι τους κλασικούς λουκουμάδες τους περιχύνουν με σιρόπι και τους πασπαλίζουν με κανέλα. Ενώ τα Ποντιακά τσιριχτά τα πασπάλιζαν με ζάχαρη…

Ποντιακό Πάσχα.

Η περίοδος του Πάσχα, στον Πόντο, ξεκινούσε το βράδυ πριν από την Καθαρή Δευτέρα. Τα παιδιά φιλούσαν το χέρι του παππού, της γιαγιάς, του μπαμπά και της μαμάς. Αγκαλιάζονταν τα αδέρφια και φιλιόντουσαν. Την ημέρα της Καθαρής…

Δεκαπενταύγουστος στον Πόντο.

Την Κοίμηση της Θεοτόκου, μια από τις μεγαλύτερες εορτές της χριστιανοσύνης, μαζί με τα Χριστούγεννα και την Ανάσταση του Κυρίου, την γιόρταζαν στον Πόντο με ιδιαίτερη ευλάβεια. Μόλις έμπαινε ο Αύγουστος, οι ευσεβείς Πόντιοι άρχιζαν τη…

Η Αποκριά (Εμπονέστα) στον Πόντο

Η περίοδος των αποκριών ξεκινά τρεις εβδομάδες πριν την Καθαρά Δευτέρα. Οι μέρες αυτές προδιαθέτουν τον κόσμο να γλεντήσει, να μασκαρευτεί και γενικά να έχει μια πιο χαλαρή διάθεση. Έτσι γίνονταν και στον Πόντο τα εμπονέστα (αποκριά, από τη…

Λαζοί “Μύθοι και αλήθειες”

Οι Λαζοί είναι ένα από τα γηγενή, προελληνικά, έθνη του ανατολικού Πόντου ,που μαζί με το άμεσα συγγενικό τους φύλο, των Μεγρελίων, είναι οι απόγονοι των αρχαίων Κόλχων. Μελετώντας την αρχαία βιβλιογραφία μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι…

Ποντιακός Καζαμίας (οι μήνες στα Ποντιακά)

Τα Ονόματα των Μηνών στην Ποντιακή Διάλεκτο και η προέλευση τους. Παρακάτω θα βρείτε τα ονόματα των μηνών στη διάλεκτο του Πόντου και, παράλληλα, την προέλευση τους. Η προσεκτική μελέτη τους οδηγεί στη διαπίστωση ότι στη διαμόρφωση τους,…

Ο Μονοκέφαλος Αετός.

Από την αρχή το επίσημο έμβλημα των Κομνηνών της Τραπεζούντας ήταν ο δικέφαλος αετός, που ήταν και το σύμβολο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας των Παλαιολόγων.Ο αυτοκράτορας όμως της Τραπεζούντας, Ιωάννης Β΄(1280-1297), στη διάρκεια της…

Η Ποντιακή διάλεκτος επίσημο μάθημα στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Η ποντιακή διάλεκτος θα διδάσκεται το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, όπως αποφάσισε η γενική συνέλευση καθηγητών του Τμήματος Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών. Το νέο ανακοίνωσε ο αν. καθηγητής του Δημοκρίτειου…

Η Τρυγόνα και ο Αετός στην Ποντιακή λαογραφία.

Συχνά στην ποντιακή δημοτική παράδοση και ποίηση απαντώνται τρία πουλιά : το Τρυγόνι, το περιστέρι και ο αετός. Είναι τα αγαπημένα πουλιά των Ελλήνων Ποντίων. Ο αετός ή αητός ή αητέντς ή γάτζουρας εκπροσωπεί την ανδρεία, την τόλμη, την…

Οι Ιερές Εικόνες της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου

Η Μονή Βαζελώνος μαζί με την Παναγία Σουμελά και την Μονή Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα είναι τα τρία σημαντικότερα μοναστήρια της Τραπεζούντας με ιδιαίτερη σημασία για τους Χριστιανούς Οι θαυματουργές εικόνες του Βαζελώνα, της Σουμελά και…

Σουμάδεμαν (Αρραβώνας)

Σουμάδεμαν (Αρραβώνας) Τη φροντίδα για την εξεύρεση της νύφης την είχαν οι γονείς, που έστελναν κάποιο βράδυ συγγενείς ή φίλο τους στο σπίτι της νέας, που είχαν επιλέξει από καιρό για μελλοντική νύφη τους. Αν ο μέλλων γαμπρός καταγόταν…

Γαμήλια έθιμα των Ελλήνων Ποντίων του Κάρς και του Καυκάσου

Ανάμεσα στα τόσα ποντιακά χωριά της Δράμας, οι Καρσλήδες του χωριού Μαυρόβατος, διακρίνονται για τα γαμήλια έθιμα τους, που προκαλούν τον θαυμασμό στα γειτονικά χωριά. Η παρακάτω συλλογή απαντάται λίγο πολύ και στους Έλληνες εκ Πόντου άλλων…